Beter worden

28 december 2016

Saxofoon leren spelen? Je persoonlijke record op de marathon verbeteren? Een goede barista worden? Wil jij je presentatievaardigheden verbeteren, jezelf assertiever opstellen, damkampioen worden of het Kanaal overzwemmen?

Als je een bepaalde vaardigheid wilt ontwikkelen of verbeteren is oefening noodzakelijk. Oefening baart kunst zegt men. Maar is oefening  voldoende? Gaat het om de hoeveelheid oefening of speelt ook de kwaliteit een rol?  Welke oefenmethode is het beste en wat is de invloed van talent? Interessante vragen voor een ieder die zich ergens in wil bekwamen én voor professionals die anderen faciliteren om te leren. De wetenschap biedt nuttige inzichten…

Talent of oefening?

De zweedse psycholoog Anders Ericsson (zie onder) toonde dertig jaar geleden al aan dat excellente prestaties niet zozeer het gevolg zijn van talent maar van oefening. Aanleg of fysieke kenmerken kunnen behulpzaam zijn maar zeker niet voldoende. Jarenlang is de invloed van talent sterk overschat. Met een goede motivatie en de juiste vorm van training kunnen uitstekende resultaten behaald worden.

Daarvoor is het nodig om doelbewust en weloverwogen te oefenen. ‘Deliberate practice’ heet dat met een mooie engelse term. Doelbewust oefenen in plaats van gedachtenloos herhalen. Hoe doe je dat?

Deliberate practice

Wil jij iets nieuws leren? Sta dan even stil bij de volgende ‘deliberate practice principes’: 

  • Hoe aantrekkelijk is het doel voor je? Gedragsverandering begint met motivatie. Het helpt als het iets is waar je veel plezier aan ontleent. Wat heb je ervoor over?  Oefenen is niet altijd leuk. Sporters en muzikanten kunnen daarover meepraten. Ups en downs horen erbij. Een behoorlijke frustratietolerantie is vereist om het vol te houden. Hoe houd je je motivatie levend?
  • Stel duidelijke doelen. Wat wil je precies leren?  Splits lange-termijn doelen op in sub-doelen en werk ze stap voor stap af. Maak een plan hoe je die doelen denkt te bereiken. Zorg ervoor dat je doelen aansluiten bij je huidige kennis- en vaardigheidsniveau. Té makkelijke of té moeilijke doelen dragen niet bij aan het leerproces. Een doel moet uitdagend zijn maar wél haalbaar.
  • Kom uit je comfortzone. Om écht iets te leren is het noodzakelijk om voorbij te gaan aan je huidige niveau van beheersing. Herhaling leidt op zich niet tot betere prestaties (dat verklaart waarom ervaren professionals niet per definitie beter presteren dan starters!). Door nóg meer je best te doen word je niet automatisch beter. Doe vooral eens iets anders, daar leer je meer van. Als je de grens verlegt mag dat een beetje pijn doen (niet teveel want dan krijg je blessures). Dus leg de lat steeds ietsje hoger...  
  • Zorg dat je feedback krijgt op je gedrag. Feedback helpt je om te bepalen wat goed gaat, wat beter kan en waar je staat ten opzichte van je gestelde doel. Meet je vorderingen en zoek een goede coach. Laat iemand meekijken, je corrigeren en het goede voorbeeld geven.
  • Oefen met regelmaat, maak er een gewoonte van zodat het tot je automatische repertoire gaat behoren. Geen tijd voor saxofoonles? Dan heb je een groot probleem.

Ben je er klaar voor? Ik wens je veel succes!

Bronnen:

  • Piek, Anders Ericsson en Robert Pool, 2016: 'Hoe gewone mensen buitengewoon kunnen presteren'
  • De Canon van het leren, Manon Ruijters, Robert-Jan Simons, 2012:  '50 concepten en hun grondleggers'

Michiel Jongsma

GZ-psycholoog & Coach
Psychologiepraktijk voor coaching, training & arbeidshulpverlening
  • Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Registraties

  • BIG 19059186925
  • AGB 94003648 (praktijk)
  • AGB 94004181 (zorgaanbieder)
  • KvK 01155464
  • Lid Nederlandse Vereniging Gezondheidszorgpsychologie (NVGzP)

Copyright © 2020 Michiel Jongsma. Alle rechten voorbehouden. Sitemap
Realisatie door Welldotcom - Puntgaaf Internetbureau